Jakie gwoździe do deskowania dachu i gontu

Do deskowania dachu bierzesz gwoździe konstrukcyjne z trzpieniem pierścieniowym, a do gontu bitumicznego gwoździe papowe z szerokim łbem. Dwa zadania, dwa różne łączniki. Pierwszy łączy deski z krokwiami. Drugi dociska miękkie pokrycie do deskowania, zamiast je przeciąć.

Pod deskę grubości od 23 do 25 mm pasuje gwóźdź 2,8 × 63 mm, przy większym zapasie 2,8 × 75 mm. Gont przybijasz gwoździem papowym o długości zwykle od 25 do 35 mm, zależnie od liczby warstw nad deską. W obu przypadkach liczy się to samo: ile trzpienia zostaje w materiale, który ma trzymać.

Pomyłka działa w obie strony. Papiak jest za krótki, żeby dojść do krokwi. Gwóźdź konstrukcyjny z kolei nie jest gwoździem dekarskim, którego wymagają instrukcje montażu gontu, więc na jeden dach zamawiasz dwa rodzaje gwoździ.

Jaki gwóźdź do deskowania dachu i jakiej długości

Do deskowania dachu najlepiej pasuje gwóźdź pierścieniowy o średnicy 2,8 mm i długości od 63 do 75 mm. Deska przenosi obciążenie z pokrycia, śniegu i wiatru na krokiew. Robotę wykonuje przy tym odcinek trzpienia, który przeszedł przez deskę i siedzi w drewnie pod spodem. Długość wynika więc z grubości deski, a średnica z tego, żeby nie rozłupać deski przy krawędzi.

W gamie TJEP taki łącznik nazywa się GR 28/63 albo GR 28/75. Pierwsza liczba to średnica pomnożona przez dziesięć, druga to długość w milimetrach. Karty producenta podają dla obu trzpień pierścieniowy, kąt taśmy 34° i oznakowanie CE według normy EN 14592 oraz Eurokodu 5.

Grubość deski	Gwóźdź TJEP	W krokwi zostaje	W średnicach trzpienia
23 mm	GR 28/50	27 mm	9,6d
23 mm	GR 28/63	40 mm	14,3d
23 mm	GR 28/75	52 mm	18,6d
25 mm	GR 28/63	38 mm	13,6d
25 mm	GR 28/75	50 mm	17,9d

Wszystkie trzy długości znajdziesz w kolekcji gwoździe do gwoździarek TJEP. GR 28/50 jest tam w wykończeniu czarnym, GR 28/63 i GR 28/75 w czarnym oraz Galw. 12 µm+.

Werdykt? Pod typowe deskowanie bierzesz GR 28/63. Po GR 28/75 sięgasz przy grubszej desce albo nierównej krokwi.

Jak dobrać długość gwoździ?

Od długości gwoździa odejmij grubość deski i porównaj wynik z minimalnym zagłębieniem w krokwi. Eurokod 5 wyraża je w średnicach trzpienia, oznaczanych literą d. Dla gwoździa profilowanego minimum wynosi 6d przy ścinaniu i 8d przy wyrywaniu; dla gładkiego odpowiednio 8d i 12d.

Przy trzpieniu 2,8 mm daje to 16,8 mm i 22,4 mm dla pierścieniowego oraz 33,6 mm dla gładkiego przy wyrywaniu. GR 28/63 w desce 23 mm zostawia w krokwi 40 mm, czyli prawie dwa razy więcej niż minimum przy wyrywaniu. Po co taki zapas? Pokrywa sęk, pęknięcie i krokiew, która nie leży idealnie w płaszczyźnie.

Połączenie deski z krokwią jest połączeniem gwoździowym, a opracowania Eurokodu 5 wymagają w nim co najmniej dwóch gwoździ. Na budowie oznacza to dwa gwoździe w każdym miejscu, gdzie deska krzyżuje się z krokwią.

Które gwoździe są lepsze: skrętne czy pierścieniowe?

Do deskowania nadają się oba. O wyborze częściej decyduje narzędzie niż sam trzpień. Pierścieniowy ma na trzpieniu karby. Przewagę trzpienia profilowanego nad gładkim przy wyrywaniu widać w opracowaniach Eurokodu 5, które dla profilowanego dopuszczają mniejsze zagłębienie.

Wood Handbook amerykańskiego Forest Products Laboratory opisuje gwoździe z gwintem spiralnym na okrągłym trzpieniu (tzw. skrętne) i porównuje je z pierścieniowymi. Pierścieniowe na ogół przenoszą większe siły wyrywające, a spiralne pochłaniają więcej pracy przy wyrywaniu udarowym.

W taśmach 34° do gwoździarek szynowych TJEP produkuje trzpienie pierścieniowe i gładkie. Skrętnych w serii GR nie ma. Deskujesz gwoździarką? Wybierasz więc między pierścieniowym a gładkim, a pod pokrycie większy zapas na wyrywanie daje pierścieniowy.

Jakie gwoździe do gontu bitumicznego

Gont bitumiczny przybijasz gwoździami papowymi: krótkimi, z szerokim płaskim łbem, który dociska pokrycie do deskowania. Amerykańskie stowarzyszenie producentów pokryć asfaltowych ARMA podaje dla nich dwa minima: trzpień o średnicy co najmniej 2,7 mm i łeb o średnicy co najmniej 9,5 mm. Gwóźdź ma też wejść w poszycie na co najmniej 19 mm, a przy poszyciu cieńszym niż 19 mm przejść przez nie na wylot o co najmniej 3 mm.

Długość liczysz więc od deski w górę. Do 19 mm w deskowaniu dodajesz grubość gontu, podkładu i obróbek, które gwóźdź przebija po drodze. Grubość warstw znajdziesz w karcie gontu i papy.

Gwóźdź TJEP	Długość	Zostaje na warstwy nad deską	Sztuk w opakowaniu
TA 30/19	19 mm	0 mm	3840
TA 30/22	22 mm	3 mm	3360
TA 30/25	25 mm	6 mm	2880
TA 30/32	32 mm	13 mm	1920

Z tej rachuby wynika granica. TA 30/19 i TA 30/22 są za krótkie, żeby pod gontem zostawić 19 mm w desce, więc zostaw je do papy i papieru budowlanego. Do gontu zostają TA 30/25 przy cienkim układzie warstw i TA 30/32 przy grubszym.

Grubsze gonty przesuwają tę granicę w górę. IKO, producent gontów, zaleca gwoździe 30 mm do grubszych gontów laminowanych i co najmniej 35 mm przy kryciu na starych gontach, na narożach i kalenicy. W katalogu sklepu gwoździe TA kończą się na 32 mm. Producent ma w gamie TA 30/38 i TA 30/45 w wykończeniu HDG, ale tych indeksów nie ma w katalogu sklepu, więc o dłuższe papiaki zapytaj, zanim zaplanujesz kalenicę.

Czym przybijać gont bitumiczny?

Gwoździami papowymi, wbijanymi młotkiem dekarskim albo gwoździarką do gontu. Instrukcja montażu Icopal wymienia gwoździe papowe i papowe skrętne o długości zwykle od 25 do 35 mm. IKO idzie dalej: gwoździe dekarskie powinny według niego mieć trzon karbowany aż po sam łeb, bo zapobiega to odskakiwaniu gwoździ i przeciekom.

Gwoździe TJEP TA 30 mają trzpień pierścieniowy o średnicy 3,0 mm, więc minimum 2,7 mm spełniają z zapasem. A łeb? Karta producenta opisuje go jako pełny, ale nie podaje jego średnicy, dlatego przed zakupem porównaj go z instrukcją swojego gontu.

Czy gont można przybijać zszywkami?

Nie, do gontu służą gwoździe. Instrukcje gontów przywołane w tym poradniku przewidują gwoździe papowe, a ARMA przypomina, że amerykańskie przepisy IBC i IRC wymagają mocowania gontów asfaltowych gwoździami dekarskimi.

Ktoś proponuje zszywki pod gont? Poproś o instrukcję producenta, która je dopuszcza. Bez takiego zapisu montujesz niezgodnie z instrukcją.

Ocynkowany czy czarny gwóźdź na dachu

Pod gont bierzesz wyłącznie gwóźdź odporny na korozję, a przy deskowaniu powłokę dobierasz do warunków pod pokryciem. ARMA wymaga do gontów gwoździ stalowych ocynkowanych, nierdzewnych, aluminiowych albo miedzianych. Gwoździe TA 30 w katalogu sklepu mają wykończenie Galw., więc ten warunek spełniają. Producent ma też wersje HDG i nierdzewne A2, których nie ma w katalogu sklepu.

ARMA dodaje, że typowym sposobem uzyskania tej odporności jest ocynkowanie, wykonane jedną z kilku metod. Przy gontach powłoka nie jest więc dodatkiem. To warunek montażu.

Przy deskowaniu wybór jest mniej oczywisty, bo deska leży pod podkładem i pokryciem. GR 28/63 i GR 28/75 masz w dwóch wykończeniach, czarnym i Galw. 12 µm+. Różnica na jednym gwoździu wynosi około 1,5 grosza przy 63 mm (215,30 zł wobec 282,90 zł za 4600 sztuk) i około 1,7 grosza przy 75 mm.

Grosze wyglądają niewinnie. Przelicz je na dach. Przy deskach szerokości 12 cm, krokwiach co 90 cm i dwóch gwoździach na skrzyżowaniu wychodzi około 18,5 gwoździa na metr kwadratowy. Na 100 m² to około 1850 sztuk, więc powłoka na GR 28/63 kosztuje około 27 zł więcej na cały dach. Jedno pudełko Jumbobox z 4600 sztukami wystarcza przy tym układzie na około 248 m².

Kiedy wystarczy czarny trzpień, a kiedy warto dopłacić do powłoki, rozpisuje poradnik o tym, jakie gwoździe do łat i kontrłat wybrać. Tam ten sam indeks porównujemy w obu wykończeniach. Producent ma też GR 28/50, 28/63 i 28/75 w wykończeniu HDG; tych wersji nie ma w naszym katalogu.

Gwoździe czy wkręty do deskowania

Deskowanie przybija się gwoździami, bo punktów mocowania są tysiące, a gwóźdź z gwoździarki osadza się jednym strzałem. Wkręty ciesielskie wybiera się w praktyce ze względu na docisk i możliwość demontażu, gwoździe ze względu na tempo i koszt punktu. Poniższe porównanie to ocena z praktyki, nie wynik pomiarów.

Kryterium	Gwóźdź z gwoździarki	Wkręt ciesielski
Czas jednego punktu	jeden strzał	wkręcanie z dociskiem
Koszt punktu mocowania	niższy	wyższy
Docisk deski do krokwi	zależy od wbicia	regulowany wkręcaniem
Demontaż	trudniejszy	prostszy

Wkręt ma sens tam, gdzie projekt konstrukcji go wskazuje, i tam, gdzie deskę trzeba będzie kiedyś zdjąć bez niszczenia. Resztę połaci robisz na gwoździe.
Przy tysiącach punktów o wyniku decyduje tempo i powtarzalność wbicia.

Jakie wkręty do deskowania dachu?

Takie, jakie wskaże projekt albo producent pokrycia. Wkrętów nie ma w katalogu sklepu, dlatego ten poradnik nie podaje ich wymiarów. Długość liczysz jednak tak samo jak przy gwoździu: grubość deski plus zagłębienie w krokwi.

Poszycie z płyt OSB zamiast desek to osobny przypadek, którego ten poradnik nie rozpisuje.

Jak przybijać deski i gont, żeby trzymały

Deski przybijasz na styk, z połączeniami na krokwiach, a gont prostopadle do połaci, z łbem dociśniętym całą powierzchnią. Instrukcja Icopal podaje dla poszycia pod gont deski najczęściej grubości 23 mm i szerokości od 10 do 15 cm, układane ze szczelinami nie większymi niż 3 mm.

Jak przybijać deski na dach?

• Łącz deski na krokwiach, nigdy w przęśle między nimi.
• Układaj je stroną dordzeniową do góry, jak zaleca Icopal.
• Trzymaj gwóźdź co najmniej 10d od końca deski, czyli 28 mm przy trzpieniu 2,8 mm, żeby jej nie rozłupać.
• Osadzaj łeb równo z powierzchnią deski, tak jak zaleca broszura ITW o Eurokodzie 5.

Zamiast desek Icopal dopuszcza płyty OSB 3 o zwiększonej odporności na wilgoć, układane ze szczeliną od 2 do 3 mm między płytami. Łączenia płyt wypadają, tak jak przy deskach, na krokwiach.

Ile gwoździ na m2 gontu?

Z deskami koniec. Gwoździe do gontu liczysz na pas, nie na metr kwadratowy, bo ich liczba zależy od kształtu gontu. Icopal podaje 5 gwoździ na pas prostokątny i 6 na pas w kształcie bobrówki albo heksagonalny. ARMA przyjmuje minimum 4 gwoździe na pełny pas dla większości gontów.

Liczbę pasów na metr kwadratowy podaje karta gontu. Pomnóż ją przez liczbę gwoździ na pas i dodaj zapas na obróbki i kalenicę. Przy TA 30/25 jeden gwóźdź kosztuje około 5 groszy (147,60 zł za 2880 sztuk), więc pięć gwoździ na pas to około 26 groszy.

Miejsce wbicia waży tyle samo co liczba. Icopal prowadzi linię gwoździ około 2,5 cm ponad górną linią wycięć, a ARMA zabrania wbijać łeb bliżej niż 25 mm od końca pasa. Sęki, pęknięcia i szczeliny między deskami omijasz, tak każe ARMA.

Gwóźdź, który został nad powierzchnią, dobijasz od razu. Taki, który przebił gont albo wszedł krzywo, wyjmujesz, otwór zaklejasz masą asfaltową i wbijasz nowy gwóźdź obok. Nie da się? Wymieniasz cały pas.

Gwoździarka czy młotek na dachu

Na dużej połaci wygrywa gwoździarka, bo osadza każdy gwóźdź na tę samą głębokość, o ile jest dobrze ustawiona. ARMA ostrzega, że źle wyregulowana instalacja pneumatyczna kończy się nieszczelnościami, podniesionymi pasami i gontami zerwanymi przez wiatr. Młotek zostaje do poprawek, obróbek i miejsc, do których narzędzie nie sięga.

Deskowanie i papa mają przy tym osobne narzędzia.

Zadanie	Narzędzie TJEP	Gwoździe	Co podaje producent
Deskowanie	GRF 34/90 GAS 3G	GR 28/50, 28/63, 28/75	taśma 34°, pierścieniowe od 50 do 80 mm, 3,68 kg
Papa	TA-45	TA 30/19 do TA 30/32	bęben 15°, gwoździe od 19 do 45 mm, 2,2 kg

Do deskowania pasuje gwoździarka gazowa TJEP GRF 34/90 GAS 3G. Wbija pierścieniowe gwoździe GR od 50 do 80 mm, więc obsłuży wszystkie trzy długości z tabeli deskowania. Producent podaje około 1100 strzałów na jeden nabój gazowy i około 8000 na jedno ładowanie akumulatora.

Do papy służy papiarka TJEP TA-45, pneumatyczna gwoździarka bębnowa na gwoździe TA. Ma regulację głębokości wbicia, płytę ochronną i przełącznik strzału pojedynczego lub seryjnego. Producent wymienia jako jej zastosowania papę, papier budowlany, cienką blachę i siatki z drutu.

Pozostałe narzędzia na gwoździe łączone w zwój znajdziesz w kolekcji gwoździarki bębnowe TJEP.

Czym papiarka różni się od zwykłej gwoździarki i jak dobrać zasilanie, opisuje poradnik o tym, jaka gwoździarka do papy sprawdzi się na dachu.

Nie wiesz, który gwóźdź pasuje do Twojego układu warstw? Zadzwoń, dobierzemy gwóźdź do grubości deski i typu gontu, wystawiamy fakturę VAT. Serwis prowadzimy w Polsce, na oryginalnych częściach, bez wysyłki sprzętu za granicę.